Henri Haan
Het COA dreigt LGBT Asylum Support te weren uit opvanglocaties. De organisatie van Sandro Kortekaas ondersteunt naar Nederland gevluchte lhbti-asielzoekers tijdens de asielprocedure en hun verblijf in een azc. Sandro vertelde in het radioprogramma Out Loud week in, week uit over de ervaringen die hij meemaakt. Volgens Henri Haan, presentator en columnist bij QueerNieuws, lost het gevaar niet op als men de boodschapper weert.
Het zijn stuk voor stuk verhalen van mensen die dachten eindelijk veiligheid te hebben gevonden, maar in Nederland opnieuw in angst terechtkwamen. Kwetsbare mensen die soms nog niet eens openlijk hadden uitgesproken wie ze zijn en waarom ze naar Nederland kwamen.
Wrang
De verhalen van Sandro sneden recht door je ziel. Soms werd ik er stil van. Verhalen over pesten, bedreiging, geweld, wanhoop en suïcidaliteit. Soms luisterden we in de studio terwijl we tot tranen toe geroerd waren.
Lhbti-asielzoekers vormen een kwetsbare groep binnen azc’s. Veel van hen komen uit landen en gemeenschappen waar homohaat en transfobie diepgeworteld zijn. In Nederland hopen zij eindelijk adem te kunnen halen, maar komen ze soms opnieuw terecht tussen mensen voor wie hun bestaan niet vanzelfsprekend wordt geaccepteerd. Dan is veiligheid geen aandachtspunt. Dan ís veiligheid de kern.
Juist daarom is het zo wrang dat het COA nu dreigt LGBT Asylum Support te weren uit opvanglocaties.
Het COA verwijt LGBT Asylum Support een harde toon en het delen van privacygevoelige informatie, lees ik in het artikel van het NRC. Concrete voorbeelden blijven in datzelfde artikel uit, met een beroep op diezelfde privacy. Ik doe navraag bij het COA en krijg nog meer verwijten over de werkwijze van Sandro. Tegelijkertijd lees ik ook dat brandbrieven over onveilige situaties voortaan slechts “ter kennisgeving” worden aangenomen, maar dat er structureel geen inhoudelijke actie lijkt te worden ondernomen naar aanleiding van deze meldingen. Terwijl het COA mij zegt dit wel te doen, constateert Sandro achteraf opnieuw dat er niets aan wordt gedaan.
Terechtwijzen of luisteren?
Sandro Kortekaas is dit werk in z’n uppie niet begonnen om dwars te liggen, sensatie te zoeken of gevoelige informatie te delen. Hij is dit gaan doen omdat er jarenlang niet of nauwelijks werd omgekeken naar lhbti-asielzoekers die zich onveilig voelden in een opvanglocatie. Omdat signalen structureel bleven liggen. Omdat verhalen niet werden gehoord. Omdat mensen tussen wal en schip vielen. En dan is de vraag die we onszelf moeten stellen: gaan we iemand terechtwijzen omdat een melding mogelijk niet volledig voldoet aan de AVG, of gaan we luisteren naar de feiten en direct iets doen aan de situaties die worden aangekaart? Want als deze verhalen niet verteld mogen worden, gebeurt er helemaal niets.
Sandro staat wél op voor deze groep en doet dat werk grotendeels alleen, op basis van giften. Met enorme persoonlijke inzet, dikwijls tot in de rechtszaal aan toe. Juist zo’n organisatie weren voelt wrang. Is het niet eens tijd dat er naar Sandro geluisterd wordt? Want juist hij staat naast mensen die ogenschijnlijk nauwelijks gehoord worden. Hij heeft een onafhankelijke blik binnen een troebele organisatie als het COA. De spreekwoordelijke luis in de pels. Noem het desnoods de controlerende macht van een onafhankelijk journalist met het hart op de goede plek. Want als niemand anders opstaat voor deze groep, wie dan wel?
Het COA mag zich niet verschuilen achter formaliteiten wanneer mensenlevens op het spel staan. Want niet LGBT Asylum Support is het probleem, maar juist het feit dat die organisatie nog altijd zo hard nodig is. Daarom zou hier niet de toon van de melder centraal moeten staan, maar de veiligheid van degene over wie gemeld wordt. Wie de boodschapper weert, lost het gevaar niet op. Die maakt het alleen onzichtbaarder. Het begint verdacht veel te lijken op klokkenluider versus doofpot.
Dus, voor de duidelijkheid:
Er is geweld in azc’s tegen kwetsbare asielzoekers met een lhbti-achtergrond en dat moet stoppen. Juist dát zou het COA in de media moeten benoemen als interne signalen onvoldoende gehoor krijgen. Er is geweld in azc’s tegen kwetsbare asielzoekers met een lhbti-achtergrond en dat moet stoppen. Juist dáár zou de minister gehoor aan moeten geven.
